Bệnh lậu là gì? Dấu hiệu, nguyên nhân và hướng điều trị hiện nay

Bệnh lậu là bệnh nhiễm khuẩn lây truyền qua đường tình dục do Neisseria gonorrhoeae gây ra. Bệnh có thể ảnh hưởng ở cơ quan sinh dục, họng hoặc trực tràng và đôi khi diễn tiến mà không có triệu chứng rõ ràng. Tiểu buốt, tiết dịch bất thường, đau hoặc sưng vùng sinh dục là những biểu hiện thường gặp. Nếu không được phát hiện và điều trị đúng cách, bệnh có thể gây biến chứng, ảnh hưởng sức khỏe sinh sản và làm tăng nguy cơ lây nhiễm cho bạn tình.

1. Bệnh lậu là gì?

Bệnh lậu (Gonorrhoea) là bệnh nhiễm khuẩn do vi khuẩn Neisseria gonorrhoeae gây ra, thuộc nhóm bệnh lây truyền qua đường tình dục cùng với giang mai, sùi mào gà và nhiều bệnh lý khác trong nhóm này. Vi khuẩn thường gây nhiễm trùng tại niệu đạo, cổ tử cung, trực tràng hoặc họng và có thể tồn tại mà không gây triệu chứng, đặc biệt ở nữ giới.

Bệnh lậu chủ yếu lây truyền khi quan hệ tình dục với người nhiễm bệnh qua:

• Đường âm đạo
• Đường hậu môn
• Đường miệng
• Tiếp xúc với dịch tiết chứa vi khuẩn
• Phụ nữ mang thai mắc bệnh có thể truyền vi khuẩn cho trẻ trong quá trình sinh, gây nhiễm trùng mắt ở trẻ sơ sinh.

Bất kỳ người nào có quan hệ tình dục đều có nguy cơ mắc bệnh lậu, đặc biệt khi quan hệ không sử dụng biện pháp bảo vệ hoặc có bạn tình mắc bệnh. Nếu không điều trị, bệnh có thể gây viêm vùng chậu, thai ngoài tử cung, vô sinh ở nữ giới; ở nam giới, bệnh lậu không được điều trị kịp thời có thể gây sưng đau bìu, hẹp niệu đạo và ảnh hưởng khả năng sinh sản, đây cũng là một trong những bệnh lý nam khoa thường gặp cần được thăm khám và can thiệp sớm. Trong một số trường hợp hiếm, vi khuẩn có thể lan vào máu và gây nhiễm trùng tại khớp, da hoặc các cơ quan khác.

Bệnh lậu là bệnh nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục do vi khuẩn Neisseria gonorrhoeae gây ra

2. Nguyên nhân của bệnh lậu 

Nguyên nhân trực tiếp của bệnh lậu là vi khuẩn Neisseria gonorrhoeae. Vi khuẩn này có khả năng xâm nhập và phát triển tại các mô niêm mạc, sau đó gây viêm và tạo ra những triệu chứng đặc trưng.

Một số yếu tố làm tăng nguy cơ nhiễm bệnh gồm:

• Quan hệ tình dục không an toàn.
• Có nhiều bạn tình hoặc quan hệ với người chưa rõ tình trạng sức khỏe.
• Quan hệ với người đang mắc bệnh lậu nhưng chưa được điều trị.
• Từng mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục.
• Không thực hiện xét nghiệm khi có yếu tố nguy cơ hoặc bạn tình được chẩn đoán mắc bệnh.

Bệnh lậu không chỉ lây qua quan hệ tình dục qua đường sinh dục. Quan hệ bằng miệng hoặc hậu môn cũng có thể khiến vi khuẩn gây nhiễm trùng tại họng hoặc trực tràng.

Quan hệ tình dục với nhiều bạn tình hoặc không xác định rõ tình trạng sức khỏe của bạn tình có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh lậu

3. Dấu hiệu nhận biết sớm bệnh lậu

Triệu chứng bệnh lậu có thể khác nhau giữa nam và nữ. Đáng chú ý, nhiều trường hợp, đặc biệt ở nữ giới, không có triệu chứng hoặc biểu hiện rất nhẹ nên dễ bỏ qua.

3.1 Dấu hiệu bệnh lậu ở nam giới

Các biểu hiện có thể xuất hiện từ nhẹ đến rõ rệt:

• Tiểu buốt, tiểu rát, cảm giác nóng khi đi tiểu.
• Lỗ niệu đạo có thể đỏ hoặc kích ứng.
• Tiết dịch bất thường từ dương vật, dịch có thể màu trắng, vàng hoặc xanh.
• Đau hoặc khó chịu tại niệu đạo.
• Đau, sưng tinh hoàn hoặc vùng bìu.

Trường hợp không điều trị có thể xuất hiện biến chứng ảnh hưởng đến đường tiết niệu và sức khỏe sinh sản.

Tiết dịch bất thường từ dương vật, đặc biệt kèm tiểu buốt hoặc tiểu đau là dấu hiệu thường gặp cần lưu ý

3.2 Dấu hiệu bệnh lậu ở nữ giới

Ở nữ giới, bệnh thường khó nhận biết hơn do triệu chứng có thể nhẹ hoặc không xuất hiện:

• Tiết dịch âm đạo bất thường.
• Tiểu buốt hoặc nóng rát khi đi tiểu.
• Đau vùng bụng dưới hoặc vùng chậu.
• Chảy máu âm đạo bất thường, chẳng hạn giữa các kỳ kinh hoặc sau quan hệ.
• Đau khi quan hệ tình dục.

Khi bệnh tiến triển, vi khuẩn có thể gây viêm vùng chậu và ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.

3.3 Dấu hiệu khi lậu ở họng hoặc trực tràng

• Không phải trường hợp nhiễm lậu nào cũng biểu hiện tại cơ quan sinh dục. Nếu nhiễm tại họng, người bệnh có thể đau họng, đỏ họng hoặc hoàn toàn không có triệu chứng.
• Lậu ở trực tràng có thể gây tiết dịch, ngứa, đau, chảy máu hoặc đau khi đi đại tiện.

4. Cách nhận biết sớm bệnh lậu

Do triệu chứng bệnh lậu có thể giống với một số bệnh nhiễm trùng khác, chỉ dựa vào biểu hiện bên ngoài không đủ để xác định bệnh. Khi có dấu hiệu nghi ngờ hoặc từng tiếp xúc với người mắc bệnh, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và xét nghiệm.

Bác sĩ có thể thực hiện:

• Xác định thời điểm xuất hiện triệu chứng, hình thức quan hệ và khả năng tiếp xúc với nguồn lây.
• Đánh giá dịch tiết, tổn thương và dấu hiệu viêm tại cơ quan sinh dục.
• Xét nghiệm sinh học phân tử giúp phát hiện vật liệu di truyền của Neisseria gonorrhoeae và hiện là phương pháp quan trọng để chẩn đoán bệnh.
• Xét nghiệm mẫu nước tiểu thường được sử dụng ở nam giới.
• Lấy mẫu bệnh phẩm bằng que phết có thể lấy tại cơ quan sinh dục, họng, trực tràng hoặc vị trí nghi nhiễm tùy triệu chứng và tiền sử quan hệ.
• Nuôi cấy và xét nghiệm độ nhạy kháng sinh có thể được cân nhắc trong trường hợp nghi ngờ điều trị thất bại hoặc cần đánh giá tình trạng kháng thuốc.

Tùy kết quả, bác sĩ sẽ đánh giá mức độ nhiễm khuẩn, vị trí tổn thương và khả năng mắc đồng thời các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác để đưa ra hướng điều trị phù hợp.

5. Phương pháp điều trị bệnh lậu phổ biến hiện nay

Bệnh lậu có thể điều trị khỏi bằng kháng sinh nếu được chẩn đoán và điều trị đúng. Tuy nhiên, tình trạng vi khuẩn lậu kháng thuốc đang ngày càng đáng lưu ý, vì vậy người bệnh không nên tự mua hoặc sử dụng kháng sinh theo kinh nghiệm.

Tùy tình trạng cụ thể, bác sĩ có thể:

• Chỉ định kháng sinh theo phác đồ phù hợp với vị trí và mức độ nhiễm bệnh.
• Điều chỉnh hướng điều trị nếu có bằng chứng hoặc nghi ngờ kháng thuốc.
• Kiểm tra và xử trí các bệnh lây truyền qua đường tình dục có thể mắc đồng thời.
• Tư vấn người bệnh thông báo cho bạn tình để được xét nghiệm và điều trị khi cần.
• Hướng dẫn kiêng quan hệ trong thời gian phù hợp để hạn chế lây nhiễm và tái nhiễm.

6. Bệnh lậu có thể phòng tại nhà được không?

Có thể chủ động giảm nguy cơ mắc bệnh lậu tại nhà, nhưng không có biện pháp nào bảo vệ tuyệt đối. Quan trọng nhất vẫn là duy trì đời sống tình dục an toàn, hạn chế các yếu tố làm tăng nguy cơ lây nhiễm và chủ động xét nghiệm khi cần. Sử dụng bao cao su đúng cách và đều đặn trong mỗi lần quan hệ giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh.

Một số biện pháp nên thực hiện:

• Quan hệ tình dục an toàn, sử dụng bao cao su đúng cách.
• Hạn chế số lượng bạn tình và tránh quan hệ với người đang có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh.
• Không quan hệ tình dục khi bản thân hoặc bạn tình đang trong quá trình điều trị bệnh lậu.
• Chủ động xét nghiệm khi có nguy cơ phơi nhiễm hoặc bạn tình được chẩn đoán mắc bệnh.
• Thông báo cho bạn tình nếu được xác định nhiễm lậu để họ được kiểm tra và điều trị.
• Không tự mua kháng sinh để phòng hoặc điều trị bệnh.
• Thực hiện xét nghiệm các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác khi bác sĩ chỉ định.

Chung thủy với một bạn tình không nhiễm bệnh và sử dụng bao cao su đúng cách khi quan hệ giúp giảm nguy cơ lây nhiễm bệnh lậu

Bệnh lậu cần được phát hiện và điều trị đúng phác đồ để hạn chế biến chứng và nguy cơ lây nhiễm. Khi xuất hiện dấu hiệu bất thường hoặc có yếu tố nguy cơ, bạn nên chủ động thăm khám tại các chuyên khoa của bệnh viện uy tín thay vì tự dùng thuốc. Bệnh viện STO Phương Đông là địa chỉ bạn có thể lựa chọn để được bác sĩ thăm khám, tư vấn và thực hiện các xét nghiệm cần thiết, từ đó có hướng xử trí phù hợp.

Những câu hỏi thường gặp về bệnh lậu