Thói quen uống nước đá lạnh khá phổ biến, đặc biệt trong những ngày thời tiết nóng bức. Tuy nhiên, việc sử dụng đồ uống quá lạnh có thể gây ê buốt răng, kích thích vùng họng hoặc làm tăng cảm giác khó chịu ở đường tiêu hóa ở một số người. Dù nước đá lạnh không mặc nhiên gây hại cho sức khỏe, mỗi người vẫn nên chú ý đến phản ứng của cơ thể và duy trì thói quen uống nước phù hợp.

1. Uống nước đá lạnh có tốt không? 

Trên thực tế, nước đá lạnh không hoàn toàn có hại. Trong một số trường hợp, nếu được tiêu thụ ở mức độ vừa phải và đúng thời điểm, nước đá lạnh có thể mang lại cảm giác giải nhiệt tức thì, hạ thân nhiệt nhanh chóng trong những ngày nắng nóng, kích thích sự tỉnh táo hoặc hỗ trợ phục hồi cơ bắp sau khi vận động thể chất.

Uống nước đá lạnh giúp giải nhiệt tức thì nhưng nếu sử dụng không đúng cách có thể gây ảnh hưởng không tốt đến hệ tiêu hóa và hô hấp

Tuy nhiên, việc duy trì thói quen uống nước đá lạnh mỗi ngày hoặc lạm dụng nước quá lạnh lại KHÔNG TỐT cho sức khỏe. Tiêu thụ nước đá lạnh liên tục có thể gây ra nhiều tác động bất lợi trên nhiều hệ cơ quan:

• Tổn thương niêm mạc họng và đường hô hấp: Nhiệt độ thấp của nước đá làm hệ thống mạch máu dưới niêm mạc họng bị co thắt đột ngột, dẫn đến giảm lưu lượng máu nuôi dưỡng và hạn chế sự tiết dịch nhầy bảo vệ. Điều này khiến lớp niêm mạc trở nên khô, nhạy cảm và suy giảm khả năng đề kháng tự nhiên trước vi khuẩn, virus. Người uống nước đá lạnh thường xuyên dễ gặp triệu chứng rát họng, đau khi nuốt, khàn tiếng, tăng tiết đờm nhầy gây ho kéo dài. Đồng thời, thói quen này làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh đường hô hấp trên như viêm họng cấp, viêm amidan, viêm thanh quản hoặc kích phát cơn hen phế quản.
• Rối loạn chức năng hệ tiêu hóa: Nước đá lạnh khiến các mạch máu ở dạ dày và ruột co lại, làm chậm nhịp co bóp nhu động và ức chế sự tiết enzyme tiêu hóa. Hậu quả là quá trình phân giải thức ăn bị trì trệ, dẫn đến chướng bọng, đầy hơi, khó tiêu, đau bụng hoặc đi ngoài tiêu chảy. Bên cạnh đó, các phân tử nước đá lạnh khó thẩm thấu qua thành ruột hơn, làm chậm khả năng bù nước cho tế bào và khiến cơ thể vẫn cảm thấy tiếp tục khát.
• Tác động lên hệ tim mạch và thần kinh: Tiếp xúc với nhiệt độ lạnh đột ngột ở vùng họng có thể kích thích dây thần kinh phế vị, dẫn đến hạ nhịp tim tạm thời hoặc gây co thắt mạch máu não khởi phát cơn đau đầu, đau nửa đầu. Trường hợp uống nước quá lạnh ngay sau khi vừa đi ngoài nắng về dễ gây ra hiện tượng “sốc nhiệt”, choáng váng hoặc ngất xỉu.
• Tổn thương răng miệng: Sự thay đổi nhiệt độ đột ngột làm co giãn đột ngột cấu trúc men răng, gây ê buốt dai dẳng ở những người có răng nhạy cảm. Thói quen nhai trực tiếp viên đá lạnh còn tạo áp lực cơ học mạnh, dễ làm rạn nứt men răng, vỡ răng và tổn thương tủy răng hay nướu.
• Suy giảm khả năng miễn dịch: Khi nạp nước đá lạnh, cơ thể phải tiêu tốn một phần năng lượng nội môi để điều hòa lại nhiệt độ về mức sinh lý, đồng thời nhiệt độ lạnh làm giảm tính linh hoạt của các tế bào bạch cầu trong việc thực bào vi khuẩn.

2. Những ai thường xuyên thích uống đá lạnh?

Thói quen thích hoặc thậm chí “nghiện” uống nước đá lạnh xuất phát từ nhiều nguyên nhân tâm lý, sinh lý và thói quen sinh hoạt:

• Trong điều kiện khí hậu nóng ẩm hoặc sau khi lao động thể lực, nước đá lạnh mang lại phản xạ giải khát nhanh, kích thích hệ thần kinh trung ương giúp xua tan cảm giác uể oải, mang lại sự tỉnh táo tức thì.
• Nước đá lạnh giúp làm tăng độ giòn mát, giảm vị ngọt gắt của các loại nước giải khát, trà, cà phê hay sinh tố, từ đó tạo cảm giác ngon miệng hơn khi thưởng thức.
• Trong y học, cảm giác thèm nhai đá lạnh liên tục và khó cưỡng có thể là biểu hiện của hội chứng Pagophagia một dạng rối loạn ăn uống Pica. Tình trạng này thường liên quan đến hiện tượng thiếu máu do thiếu sắt; việc nhai đá lạnh giúp kích thích phản xạ làm tăng lưu lượng máu lên não, cải thiện tạm thời sự tỉnh táo ở người bệnh bị mệt mỏi mạn tính.
• Hành động nhai đá hoặc uống đồ lạnh đối với một số người đóng vai trò như một cơ chế giải tỏa lo âu, giảm bớt áp lực tinh thần trong công việc hằng ngày.

3. 5 Điều cần lưu ý khi uống đá lạnh

Thích uống nước đá để giải nhiệt là chuyện bình thường, nhưng để cơ thể không bị “sốc” hay ảnh hưởng đến dạ dày, bạn nên lưu ý 5 điểm sau:

• Thay vì uống loại nước lạnh buốt răng, bạn hãy chọn nước mát dịu (tầm 15 đến 20 độ C). Vừa đủ sảng khoái mà lại không làm họng hay dạ dày bị co thắt đột ngột.
• Đừng bao giờ tu một hơi cạn sạch. Hãy ngậm nước trong miệng vài giây để nó bớt lạnh rồi mới nuốt. Cổ họng và hệ tiêu hóa của bạn sẽ kịp thích nghi và cảm ơn vì điều này đấy.
• Lúc cơ thể đang đổ mồ hôi và nóng hừng hực mà nạp ngay nước lạnh vào, mạch máu sẽ co lại rất dễ gây đau họng, cảm cúm hoặc sốc nhiệt. Tốt nhất là hãy ngồi nghỉ cho ráo mồ hôi, uống nước ấm hoặc nước ở nhiệt độ phòng trước đã.
• Đừng uống nước đá ngay sau bữa ăn no vì nước lạnh làm dịch vị dạ dày bị loãng đi và khiến chất béo bị đông đặc lại, làm chậm quá trình tiêu hóa. Hậu quả là bạn sẽ dễ bị đầy bụng, khó tiêu và chướng hơi.
• Nhai đá trực tiếp cực kỳ hại men răng và nướu. Thêm vào đó, hãy chắc chắn là viên đá bạn dùng được làm từ nguồn nước sạch tinh khiết để tránh đau bụng hay nhiễm khuẩn đường ruột nhé.

Không nên uống nước đá ngay sau bữa ăn no để tránh làm co mạch máu dạ dày, cản trở quá trình tiêu hóa và hấp thu dinh dưỡng

Thói quen uống nước đá lạnh thường không gây ảnh hưởng nghiêm trọng ở người khỏe mạnh, nhưng có thể khiến một số người gặp tình trạng ê buốt răng, khó chịu vùng họng hoặc đau bụng thoáng qua. Bạn nên điều chỉnh nhiệt độ nước theo khả năng dung nạp, uống đủ nước mỗi ngày và ưu tiên nguồn nước sạch. Nếu các triệu chứng kéo dài hoặc tái diễn thường xuyên, hãy thăm khám để xác định nguyên nhân. Bệnh viện STO Phương Đông hỗ trợ tư vấn và thăm khám khi có dấu hiệu bất thường về sức khỏe.

Những câu hỏi thường gặp về thói quen uống đá lạnh