Rối loạn cương dương là gì? Vì sao nam giới khó duy trì độ cương?

Rối loạn cương dương là tình trạng nam giới không thể đạt hoặc duy trì độ cương đủ để thực hiện quan hệ tình dục. Tình trạng này có thể xuất hiện thoáng qua hoặc kéo dài, ảnh hưởng đến đời sống tình dục và tâm lý nếu không được đánh giá đúng nguyên nhân. Bài viết dưới đây cung cấp thông tin về biểu hiện, nguyên nhân rối loạn cương dương, các yếu tố nguy cơ, phương pháp chẩn đoán và hướng điều trị giúp nam giới chủ động nhận biết và thăm khám khi cần thiết.

1. Rối loạn cương dương là gì?

Rối loạn cương dương (Erectile Dysfunction – ED) hay còn được gọi là bất lực là tình trạng dương vật không đạt được hoặc không duy trì đủ độ cương để thực hiện và hoàn thành quan hệ tình dục. Đây là một trong những rối loạn chức năng tình dục thường gặp ở nam giới, với mức độ biểu hiện khác nhau, từ khó cương thỉnh thoảng đến mất khả năng cương. 

Rối loạn cương dương có thể gặp ở nhiều độ tuổi và không chỉ xuất hiện ở nam giới lớn tuổi. Một số nghiên cứu cho thấy tỷ lệ mắc tăng theo tuổi, đặc biệt ở nhóm trung niên và cao tuổi. Tuy nhiên, nam giới trẻ cũng có thể gặp tình trạng này, với các yếu tố liên quan như căng thẳng, lo âu, lối sống thiếu lành mạnh, sử dụng rượu bia, thuốc lá hoặc một số vấn đề sức khỏe. Vì vậy, không nên mặc định rối loạn cương dương chỉ là hệ quả của quá trình lão hóa.

Tại Việt Nam, tình trạng này cũng được ghi nhận ở nhiều nhóm tuổi khác nhau. Sự thay đổi lối sống, áp lực công việc, thiếu ngủ, ít vận động và các yếu tố tâm lý có thể góp phần làm gia tăng nguy cơ gặp vấn đề về chức năng cương. Khi tình trạng khó cương hoặc không duy trì được độ cương lặp lại và ảnh hưởng đến đời sống tình dục, nam giới nên chủ động thăm khám để xác định nguyên nhân thay vì tự điều trị. Nếu đang băn khoăn rối loạn cương dương có nguy hiểm không, việc thăm khám sớm có thể giúp phát hiện các bệnh lý tiềm ẩn và có hướng xử trí phù hợp.

Rối loạn cương dương là tình trạng nam giới khó đạt hoặc duy trì độ cương cần thiết khi quan hệ tình dục

2. Vì sao nam giới khó duy trì độ cương?

Cương dương là quá trình phức tạp cần sự phối hợp nhịp nhàng giữa hệ thần kinh, mạch máu, hormone và yếu tố tâm lý. Khi có kích thích tình dục, các tín hiệu thần kinh kích hoạt quá trình giãn mạch, giúp tăng lưu lượng máu đến các thể hang của dương vật và tạo độ cương. Khi một hoặc nhiều yếu tố trong quá trình này bị ảnh hưởng, nam giới có thể gặp rối loạn cương dương. Nguyên nhân rối loạn cương dương thường liên quan đến các nhóm sau:

• Nguyên nhân mạch máu: Xơ vữa động mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường và các bệnh lý tim mạch có thể làm tổn thương mạch máu hoặc ảnh hưởng đến khả năng lưu thông máu đến dương vật, từ đó gây khó đạt hoặc duy trì độ cương.
• Nguyên nhân thần kinh: Các bệnh lý hoặc tổn thương ảnh hưởng đến hệ thần kinh có thể làm gián đoạn tín hiệu cần thiết cho quá trình cương. Một số tình trạng liên quan gồm tổn thương tủy sống, đột quỵ, bệnh Parkinson hoặc tổn thương thần kinh do đái tháo đường kéo dài.
• Nguyên nhân nội tiết: Khi nồng độ hormone này suy giảm, nam giới có thể giảm ham muốn và gặp khó khăn về khả năng cương. Một số rối loạn nội tiết khác, chẳng hạn bệnh lý tuyến giáp, cũng có thể liên quan đến rối loạn cương dương.
• Nguyên nhân tâm lý: Căng thẳng, lo âu, trầm cảm, áp lực công việc hoặc những vấn đề trong mối quan hệ có thể ảnh hưởng đến ham muốn và khả năng cương. Ở nam giới trẻ, yếu tố tâm lý có thể đóng vai trò đáng kể, đồng thời có thể kết hợp với các nguyên nhân thực thể khiến tình trạng kéo dài.
• Tác dụng phụ của thuốc: Một số thuốc được sử dụng để điều trị bệnh lý nền có thể ảnh hưởng đến chức năng tình dục ở một số người. Các nhóm thuốc có thể liên quan gồm một số thuốc điều trị tăng huyết áp, thuốc chống trầm cảm hoặc thuốc an thần. Tuy nhiên, người bệnh không nên tự ý ngừng thuốc mà cần trao đổi với bác sĩ khi xuất hiện triệu chứng bất thường.
• Lối sống không lành mạnh: Hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia, sử dụng chất kích thích, thừa cân hoặc béo phì, ít vận động và thiếu ngủ kéo dài có thể ảnh hưởng đến sức khỏe mạch máu, hormone và tâm lý, từ đó làm tăng nguy cơ rối loạn cương dương.

Trên thực tế, rối loạn cương dương thường không chỉ bắt nguồn từ một yếu tố duy nhất. Một người có thể đồng thời chịu tác động của bệnh lý mạch máu, rối loạn nội tiết, thuốc đang sử dụng, tâm lý và lối sống. Vì vậy, việc xác định đúng nguyên nhân có ý nghĩa quan trọng trong lựa chọn hướng điều trị rối loạn cương dương phù hợp.

Căng thẳng, lo âu, áp lực và các vấn đề tâm lý có thể ảnh hưởng đến khả năng cương dương

3. Dấu hiệu của bệnh rối loạn cương dương

Biểu hiện rối loạn cương dương có thể  qua nhiều dạng khác nhau, không chỉ đơn thuần là hoàn toàn không cương được. Dưới đây là những dấu hiệu thường gặp mà nam giới cần lưu ý:

• Khó đạt được sự cương cứng ngay cả khi có kích thích tình dục đầy đủ.
• Dương vật cương không đủ cứng để đưa vào âm đạo khi giao hợp.
• Cương được lúc đầu nhưng không duy trì được độ cứng cần thiết cho đến khi hoàn tất cuộc giao hợp.
• Giảm tần suất cương cứng tự nhiên vào buổi sáng hoặc trong khi ngủ.
• Giảm ham muốn tình dục đi kèm với khó khăn trong việc đạt được sự cương cứng.
• Cảm giác lo lắng, căng thẳng trước mỗi lần quan hệ do lo sợ không thể hoàn thành.

Nếu các dấu hiệu trên xuất hiện lặp đi lặp lại trong một khoảng thời gian (thường được xem xét khi kéo dài trên 3 tháng) thay vì chỉ là tình trạng thoáng qua do mệt mỏi hay căng thẳng nhất thời, nam giới nên cân nhắc thăm khám để được đánh giá chính xác.

Dấu hiệu thường gặp là khó đạt độ cương, khó duy trì độ cương hoặc độ cương không đủ để quan hệ

4. Chẩn đoán rối loạn cương dương như thế nào?

Nếu xuất hiện các triệu chứng đáng nghi như đã đề cập ở trên, nam giới nên đến chuyên khoa Nam khoa của bệnh viện uy tín để được các bác sĩ thăm khám và thực hiện chẩn đoán chính xác, thay vì tự chẩn đoán hoặc e ngại không dám thăm khám.

Quá trình chẩn đoán thường bao gồm:

• Khám lâm sàng: Bác sĩ sẽ khai thác kỹ tiền sử bệnh, thời điểm khởi phát triệu chứng, mức độ ảnh hưởng, tiền sử bệnh lý nền (tiểu đường, tim mạch, tăng huyết áp), các loại thuốc đang sử dụng, cũng như tìm hiểu về yếu tố tâm lý, mối quan hệ và lối sống sinh hoạt của người bệnh.
• Đánh giá chức năng cương dương: Có thể thông qua các bảng câu hỏi đánh giá chuẩn hóa, xét nghiệm nội tiết tố (đặc biệt là testosterone), xét nghiệm đường huyết, mỡ máu để tầm soát các bệnh lý nền liên quan cùng một số phương pháp thăm dò chuyên sâu khác tùy vào từng trường hợp cụ thể nhằm xác định nguyên nhân chính xác (mạch máu, thần kinh, nội tiết hay tâm lý).

5. Rối loạn cương dương có chữa được không?

Rối loạn cương dương có thể được cải thiện khi xác định đúng nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. Vì vậy, nếu đang băn khoăn rối loạn cương dương có chữa được không, nam giới nên thăm khám để xác định nguyên nhân và lựa chọn hướng điều trị phù hợp thay vì tự điều trị tại nhà. Tùy vào tình trạng sức khỏe, mức độ triệu chứng và nguyên nhân cụ thể, bác sĩ có thể xây dựng phác đồ cá nhân hóa với một hoặc kết hợp nhiều phương pháp sau:

• Điều trị bệnh lý nền: Nếu rối loạn cương dương liên quan đến các bệnh như đái tháo đường, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu hoặc bệnh tim mạch, kiểm soát tốt những tình trạng này có thể góp phần cải thiện chức năng cương và sức khỏe tổng thể.
• Điều trị bằng thuốc: Một số thuốc có thể được sử dụng để hỗ trợ cải thiện khả năng cương. Việc lựa chọn loại thuốc, liều dùng và thời gian điều trị cần dựa trên đánh giá của bác sĩ. Đặc biệt, một số thuốc điều trị rối loạn cương dương có thể không phù hợp với người đang sử dụng thuốc nitrate hoặc mắc một số bệnh lý tim mạch, do đó không nên tự ý sử dụng.
• Liệu pháp tâm lý: Khi yếu tố tâm lý như căng thẳng, lo âu, trầm cảm hoặc áp lực trong quan hệ tình dục góp phần gây rối loạn cương dương, tư vấn tâm lý hoặc liệu pháp hành vi có thể được cân nhắc. Việc kiểm soát các yếu tố tâm lý cũng có thể hỗ trợ cải thiện sự tự tin và chất lượng đời sống tình dục.
• Liệu pháp testosterone: Nếu xét nghiệm xác định tình trạng thiếu hụt testosterone và người bệnh có chỉ định phù hợp, bác sĩ có thể cân nhắc liệu pháp thay thế testosterone. Phương pháp này không áp dụng cho mọi trường hợp rối loạn cương dương và cần được theo dõi trong quá trình điều trị.
• Các phương pháp can thiệp khác: Với những trường hợp không đáp ứng hoặc không phù hợp với điều trị bằng thuốc, bác sĩ có thể cân nhắc các phương pháp khác như thiết bị hỗ trợ cương, thuốc tiêm vào thể hang hoặc phẫu thuật đặt thể hang nhân tạo. Việc lựa chọn phương pháp phụ thuộc vào nguyên nhân, mức độ rối loạn và đáp ứng điều trị của từng người.

Rối loạn cương dương có thể được cải thiện và điều trị hiệu quả khi xác định đúng nguyên nhân và áp dụng phương pháp phù hợp

6. Cách phòng ngừa rối loạn cương dương ở nam giới

Việc duy trì lối sống lành mạnh đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa và hỗ trợ cải thiện tình trạng rối loạn cương dương:

Về lối sống:

• Không hút thuốc lá, hạn chế rượu bia và tránh xa các chất kích thích.
• Tập luyện thể dục đều đặn, duy trì cân nặng hợp lý.
• Ngủ đủ giấc, tránh thức khuya kéo dài.
• Kiểm soát căng thẳng, stress thông qua các hoạt động thư giãn phù hợp.
• Xây dựng lối sống tình dục lành mạnh, giao tiếp cởi mở với bạn đời.

Về chế độ dinh dưỡng:

Rối loạn cương dương nên ăn gì là vấn đề nam giới cần quan tâm khi muốn hỗ trợ sức khỏe sinh lý thông qua chế độ dinh dưỡng. Một chế độ ăn cân bằng, tốt cho tim mạch và sức khỏe tổng thể có thể góp phần hỗ trợ chức năng cương.

• Xây dựng chế độ ăn cân bằng, giàu rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt.
• Hạn chế thực phẩm nhiều dầu mỡ, đường và muối – những yếu tố góp phần gây bệnh tim mạch, tiểu đường.
• Bổ sung đầy đủ các dưỡng chất có lợi cho sức khỏe mạch máu và nội tiết tố.

Về chăm sóc sức khỏe:

• Kiểm soát tốt các bệnh lý nền như tiểu đường, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu nếu có.
• Khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ tiềm ẩn.
• Không tự ý sử dụng thuốc khi chưa có chỉ định, đặc biệt các loại thuốc có thể ảnh hưởng đến chức năng cương dương.

Rối loạn cương dương có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân và mức độ khác nhau, vì vậy không nên tự chẩn đoán hoặc tùy ý sử dụng thuốc điều trị. Thăm khám chuyên khoa giúp xác định nguyên nhân, đánh giá tình trạng và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. Nếu đang gặp vấn đề về khả năng cương, nam giới có thể khám rối loạn cương dương tại Bệnh viện STO Phương Đông để được bác sĩ chuyên khoa thăm khám và tư vấn hướng xử trí phù hợp.

Những câu hỏi thường gặp về rối loạn cương dương