Dấu hiệu viêm tai giữa: Những biểu hiện cần lưu ý và đi khám sớm

Dấu hiệu viêm tai giữa có thể xuất hiện khác nhau tùy độ tuổi và mức độ viêm. Đau tai, sốt, nghe kém, ù tai hoặc chảy dịch tai là những biểu hiện thường gặp. Ở trẻ nhỏ, bệnh có thể khó nhận biết hơn khi trẻ chưa biết diễn đạt cảm giác đau, thay vào đó thường quấy khóc, khó ngủ, bỏ bú hoặc dụi, kéo tai. Nhận biết sớm các biểu hiện bất thường giúp người bệnh được thăm khám và xử trí phù hợp, hạn chế nguy cơ biến chứng.

1.  Dấu hiệu viêm tai giữa cần chú ý sớm

1.1 Đau tai 

Đau tai là biểu hiện điển hình và dễ nhận biết nhất của viêm tai giữa, xuất phát từ tình trạng viêm và tích tụ dịch phía sau màng nhĩ tạo áp lực lên các cấu trúc xung quanh. Cơn đau có thể âm ỉ hoặc dữ dội tùy mức độ viêm, đôi khi tăng lên rõ rệt khi người bệnh nằm xuống do áp lực trong tai thay đổi. Với người lớn, cảm giác đau thường được mô tả rõ ràng, nhưng ở trẻ nhỏ chưa biết nói, dấu hiệu này lại dễ bị nhầm lẫn với các nguyên nhân quấy khóc thông thường khác, khiến cha mẹ khó phát hiện ngay từ đầu.

Đau, nhức hoặc cảm giác khó chịu trong tai, có thể tăng khi nằm là một trong những dấu hiệu viêm tai giữa

1.2 Sốt

Sốt thường xuất hiện song song với tình trạng viêm nhiễm, mức độ có thể từ sốt nhẹ đến sốt cao tùy vào mức độ nặng của bệnh. Ở trẻ nhỏ, sốt không rõ nguyên nhân kèm theo quấy khóc bất thường nên được xem là một dấu hiệu cần lưu tâm, vì đây có thể là biểu hiện gián tiếp của viêm tai giữa mà trẻ chưa thể diễn đạt bằng lời.

1.3 Nghe kém, cảm giác đầy tai

Khi dịch tích tụ trong tai giữa, khả năng dẫn truyền âm thanh sẽ bị ảnh hưởng, khiến người bệnh cảm thấy nghe không rõ như bình thường, kèm theo cảm giác đầy hoặc nặng trong tai. Dấu hiệu này đôi khi khiến người bệnh nhầm lẫn với tình trạng ráy tai nhiều hoặc nước lọt vào tai sau khi tắm, nên dễ bị bỏ qua nếu không đi kèm các triệu chứng khác.

Tai bị ù, đầy hoặc nghe âm thanh nhỏ và không rõ như bình thường

1.4 Ù tai

Cảm giác ù, o o trong tai cũng là một biểu hiện có thể gặp khi tai giữa bị viêm, do sự thay đổi áp lực và tình trạng ứ dịch ảnh hưởng đến chức năng cân bằng âm thanh tự nhiên của tai.

1.5 Chảy dịch hoặc mủ từ tai

Đây là dấu hiệu cho thấy tình trạng viêm đã tiến triển và có thể đã gây thủng màng nhĩ, khiến dịch viêm chảy ra ngoài qua ống tai. Dịch chảy ra có thể trong, đục hoặc lẫn mủ, đôi khi kèm theo mùi hôi. Khi xuất hiện dấu hiệu này, người bệnh cần được thăm khám sớm để tránh nguy cơ nhiễm trùng lan rộng hoặc ảnh hưởng lâu dài đến màng nhĩ.

Tai có thể chảy dịch trong, vàng hoặc mủ, thường xuất hiện khi màng nhĩ bị thủng

1.6 Các dấu hiệu riêng ở trẻ nhỏ dễ bị bỏ sót nhất

Với trẻ chưa biết nói, viêm tai giữa ở trẻ em thường không biểu hiện rõ ràng như ở người lớn mà ẩn sau những thay đổi hành vi tưởng chừng không liên quan. Trẻ có thể quấy khóc nhiều bất thường, đặc biệt là quấy khóc nhiều hơn khi nằm, bú kém hoặc bỏ bú giữa chừng do động tác mút gây thay đổi áp lực trong tai khiến trẻ khó chịu, thường xuyên đưa tay lên dụi hoặc kéo tai, khó ngủ, hay tỉnh giấc giữa đêm, và trong một số trường hợp có thể mất thăng bằng nhẹ khi tập đi.

Nếu không được phát hiện sớm, các dấu hiệu trên có thể tiến triển thành những biến chứng đáng lo ngại như thủng màng nhĩ, giảm thính lực kéo dài ảnh hưởng đến khả năng phát triển ngôn ngữ ở trẻ, viêm tai giữa mạn tính tái phát nhiều lần, hoặc trong trường hợp hiếm gặp, nhiễm trùng có thể lan sang các cấu trúc lân cận như xương chũm.

Đáng lưu ý, nhiều dấu hiệu của viêm tai giữa khá dễ nhầm lẫn với các bệnh lý khác đau tai có thể bị nhầm với viêm họng lan lên tai, sốt kèm quấy khóc ở trẻ dễ bị cho là mọc răng hoặc cảm cúm thông thường, còn cảm giác đầy tai lại dễ nhầm với ráy tai nhiều. Chính sự chồng chéo triệu chứng này khiến việc thăm khám chuyên khoa trở nên cần thiết để xác định chính xác nguyên nhân.

Trẻ quấy khóc, khó ngủ, bỏ bú, hay kéo hoặc dụi tai nhưng chưa thể nói rõ cảm giác đau

2. Nên làm gì khi nghi ngờ bị viêm tai giữa

Người bệnh không nên tự ý mua thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ, đặc biệt là các loại thuốc nhỏ tai hoặc kháng sinh. Việc tự điều trị sai cách không chỉ có nguy cơ khiến tình trạng viêm nhiễm nặng hơn mà còn có thể che lấp triệu chứng, gây khó khăn cho quá trình chẩn đoán chính xác sau này. Với trường hợp nghi ngờ màng nhĩ đã thủng (có chảy dịch), việc tự ý nhỏ bất kỳ dung dịch nào vào tai khi chưa được bác sĩ xác nhận tình trạng màng nhĩ càng cần tránh tuyệt đối. Bên cạnh điều trị, người bệnh cũng nên tìm hiểu cách vệ sinh viêm tai giữa để chăm sóc tai và giữ vùng tai sạch sẽ, đúng cách trong quá trình hồi phục.

3. Các phương pháp điều trị viêm tai giữa hiện nay

Hiện nay, việc điều trị viêm tai giữa được áp dụng linh hoạt tùy theo mức độ và diễn tiến của bệnh.

• Với các trường hợp nhẹ, bác sĩ có thể chỉ định theo dõi kết hợp các biện pháp hỗ trợ giảm triệu chứng trong thời gian ngắn. Với các trường hợp có dấu hiệu nhiễm trùng rõ rệt hoặc kéo dài, việc điều trị bằng thuốc phù hợp với nguyên nhân gây bệnh sẽ được bác sĩ cân nhắc và chỉ định cụ thể.
• Đối với những trường hợp viêm tai giữa tái phát nhiều lần, có ứ dịch kéo dài ảnh hưởng đến thính lực, hoặc không đáp ứng với điều trị nội khoa, bác sĩ có thể cân nhắc đến các phương pháp can thiệp ngoại khoa, trong đó có phẫu thuật đặt ống thông khí màng nhĩ – Một thủ thuật giúp dẫn lưu dịch ứ đọng và cân bằng áp lực trong tai giữa, thường được áp dụng cho các trường hợp viêm tai giữa mạn tính hoặc tái phát nhiều lần ở trẻ nhỏ.

Nhận biết dấu hiệu viêm tai giữa sớm giúp người bệnh chủ động thăm khám và có hướng xử trí phù hợp. Đặc biệt, khi xuất hiện đau tai nhiều, sốt, nghe kém, chảy dịch hoặc mủ từ tai, các triệu chứng kéo dài hay tái phát, người bệnh không nên chủ quan và cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá. Nếu bạn hoặc người thân đang có biểu hiện nghi ngờ viêm tai giữa, hãy đến Bệnh viện STO Phương Đông để được thăm khám, kiểm tra tình trạng tai và tư vấn hướng điều trị phù hợp. Chủ động thăm khám sớm giúp hạn chế nguy cơ bệnh tiến triển và ảnh hưởng đến sức khỏe thính giác.

Những câu hỏi thường gặp về triệu chứng viêm tai giữa