Trào ngược dạ dày có nguy hiểm không? Khi nào cần điều trị sớm

Trào ngược dạ dày có nguy hiểm không là thắc mắc của nhiều người khi thường xuyên bị ợ nóng, ợ chua hoặc đau rát sau xương ức. Trên thực tế, phần lớn trường hợp có thể kiểm soát tốt nếu được phát hiện và điều trị sớm. Tuy nhiên, nếu để kéo dài hoặc điều trị không đúng, bệnh có thể gây tổn thương thực quản và làm tăng nguy cơ xuất hiện nhiều biến chứng. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ mức độ nguy hiểm của bệnh và thời điểm cần thăm khám.

1. Trào ngược dạ dày có nguy hiểm không?

Trào ngược dạ dày thực quản là tình trạng dịch vị và axit trong dạ dày trào ngược lên thực quản một cách bất thường, do cơ thắt thực quản dưới – van ngăn cách giữa dạ dày và thực quản hoạt động không còn hiệu quả như bình thường.

Về mức độ nguy hiểm, câu trả lời không đơn giản là “có” hay “không” mà phụ thuộc rất nhiều vào mức độ và thời gian bệnh kéo dài. Với những trường hợp trào ngược nhẹ, xảy ra thỉnh thoảng và chủ yếu liên quan đến thói quen ăn uống, sinh hoạt, bệnh thường không đe dọa đến sức khỏe nghiêm trọng và có thể cải thiện tốt khi điều chỉnh lối sống phù hợp. Tuy nhiên, khi tình trạng trào ngược diễn ra thường xuyên, kéo dài nhiều tháng đến nhiều năm mà không được kiểm soát, axit dịch vị sẽ liên tục tiếp xúc và bào mòn niêm mạc thực quản từ đó dẫn đến viêm, loét và có thể tiến triển thành nhiều biến chứng nguy hiểm hơn theo thời gian.

Nói cách khác, bản thân triệu chứng trào ngược thoáng qua không quá đáng ngại, nhưng chính sự chủ quan, để bệnh kéo dài mà không thăm khám mới là yếu tố khiến trào ngược dạ dày trở nên nguy hiểm.

Người bệnh nên chủ động đi khám khi nhận thấy các dấu hiệu sau:

• Triệu chứng ợ nóng, ợ chua xuất hiện thường xuyên, từ 2 lần mỗi tuần trở lên và kéo dài nhiều tuần.
• Khó nuốt, nuốt vướng hoặc cảm giác thức ăn bị mắc lại khi nuốt.
• Đau ngực, đặc biệt cần phân biệt với các nguyên nhân tim mạch.
• Sụt cân không rõ nguyên nhân.
• Nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen.
• Ho kéo dài, khàn tiếng không rõ nguyên nhân, không đáp ứng với điều trị thông thường.

Mức độ nguy hiểm phụ thuộc vào tần suất triệu chứng và tổn thương t

2. Trào ngược dạ dày thực quản để lại những biến chứng gì?

Khi tình trạng trào ngược không được kiểm soát trong thời gian dài, axit dịch vị liên tục tấn công niêm mạc thực quản có thể dẫn đến hàng loạt biến chứng, mức độ nghiêm trọng tăng dần theo thời gian nếu không can thiệp kịp thời. 

• Viêm thực quản là biến chứng xuất hiện sớm và phổ biến nhất. Lớp niêm mạc thực quản vốn nhạy cảm với axit sẽ bị viêm, đỏ, thậm chí loét, gây ra cảm giác đau rát tăng lên rõ rệt, đặc biệt khi nuốt hoặc khi ăn các thực phẩm có tính kích thích.
• Nếu viêm thực quản không được điều trị, tình trạng viêm loét kéo dài có thể hình thành mô sẹo, khiến lòng thực quản dần bị thu hẹp lại đây chính là hẹp thực quản. Khi đó, người bệnh sẽ cảm nhận rõ tình trạng khó nuốt tiến triển nặng dần, thậm chí khó nuốt cả với thức ăn lỏng ở giai đoạn nặng.
• Đáng lo ngại hơn, việc tiếp xúc axit kéo dài có thể khiến các tế bào lót thực quản biến đổi bất thường để “thích nghi” với môi trường axit, hình thành nên tình trạng gọi là Barrett thực quản. Đây được xem là tổn thương tiền ung thư, cần được theo dõi sát sao bằng nội soi định kỳ, vì một tỷ lệ nhất định các trường hợp Barrett thực quản có thể tiến triển thành ung thư thực quản biến chứng nghiêm trọng nhất của bệnh trào ngược dạ dày kéo dài.
• Bên cạnh các biến chứng tại thực quản, dịch vị trào ngược lên cao còn có thể ảnh hưởng đến đường hô hấp, gây viêm họng mạn tính, viêm thanh quản, ho kéo dài dai dẳng, và ở những người có sẵn bệnh hen suyễn, tình trạng trào ngược không kiểm soát còn có thể khiến các cơn hen trở nên khó kiểm soát hơn.

Trào ngược dạ dày thực quản có thể gây viêm, loét, hẹp thực quản và các biến chứng khác

3. Trào ngược dạ dày mức độ nào cần đặc biệt lưu ý?

Không phải mọi trường hợp trào ngược dạ dày thực quản đều có mức độ nguy hiểm như nhau. Những đợt trào ngược xảy ra không thường xuyên, triệu chứng nhẹ và cải thiện khi thay đổi chế độ ăn uống, sinh hoạt thường ít đáng lo ngại. Ngược lại, tình trạng trào ngược kéo dài, tái phát thường xuyên hoặc đã xuất hiện tổn thương thực quản cần được đánh giá và điều trị phù hợp.

Người bệnh nên đặc biệt lưu ý khi:

• Triệu chứng xuất hiện thường xuyên hoặc ảnh hưởng đến giấc ngủ, sinh hoạt và chất lượng cuộc sống.
• Các triệu chứng kéo dài dù đã chủ động điều chỉnh chế độ ăn uống và sinh hoạt.
• Xuất hiện khó nuốt, nuốt đau hoặc cảm giác thức ăn bị mắc lại sau xương ức.
• Có dấu hiệu xuất huyết tiêu hóa như nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen.
• Sụt cân không chủ ý, thiếu máu hoặc nôn ói kéo dài.
• Người bệnh đã được chẩn đoán viêm thực quản, hẹp thực quản hoặc Barrett thực quản và cần theo dõi định kỳ.

Không phải mọi trường hợp trào ngược dạ dày thực quản đều có mức độ nguy hiểm như nhau. Những đợt trào ngược xảy ra không thường xuyên, triệu chứng nhẹ và cải thiện khi thay đổi chế độ ăn uống, sinh hoạt thường ít đáng lo ngại. Bên cạnh việc tìm hiểu trào ngược dạ dày thực quản kiêng ăn gì để hạn chế triệu chứng, người bệnh cũng cần chú ý tần suất và mức độ biểu hiện của bệnh. Ngược lại, tình trạng trào ngược kéo dài, tái phát thường xuyên hoặc đã xuất hiện tổn thương thực quản cần được đánh giá và điều trị phù hợp.

Đặc biệt, đau ngực không nên mặc định là do trào ngược dạ dày. Nếu đau ngực dữ dội, xuất hiện đột ngột hoặc kèm khó thở, vã mồ hôi, chóng mặt hay đau lan đến cánh tay, vai hoặc hàm, cần được đánh giá y tế khẩn cấp để loại trừ các nguyên nhân tim mạch.

4. Cách chẩn đoán trào ngược dạ dày thực quản

Để tránh bệnh tiến triển nặng và gây ra những biến chứng nguy hiểm như đã đề cập ở trên, người bệnh nên chủ động đi khám tại các bệnh viện uy tín như STO Phương Đông ngay khi có dấu hiệu nghi ngờ, thay vì tự chẩn đoán hoặc chờ đợi triệu chứng tự thuyên giảm.

Khi thăm khám, các bác sĩ sẽ thực hiện đánh giá lâm sàng kết hợp với một số phương pháp cận lâm sàng phù hợp để xác định chính xác tình trạng bệnh cũng như mức độ tổn thương (nếu có):

• Nội soi thực quản – dạ dày
• Đo pH thực quản 24 giờ
• Đo áp lực và nhu động thực quản
• Chụp X-quang thực quản – dạ dày có cản quang

Dựa trên kết quả thăm khám và các phương pháp cận lâm sàng nêu trên, bác sĩ sẽ xác định chính xác mức độ bệnh và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp, giúp kiểm soát triệu chứng hiệu quả và ngăn ngừa nguy cơ biến chứng về sau.

Nội soi giúp đánh giá tình trạng thực quản và phát hiện các tổn thương do trào ngược

Vậy trào ngược dạ dày có nguy hiểm không? Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào tần suất, thời gian kéo dài và tình trạng tổn thương thực quản của từng người bệnh. Trào ngược xảy ra không thường xuyên có thể được kiểm soát bằng thay đổi lối sống, nhưng nếu triệu chứng kéo dài, tái phát hoặc xuất hiện các dấu hiệu như khó nuốt, sụt cân, nôn ra máu, đi ngoài phân đen, người bệnh cần được thăm khám sớm.

Chủ động kiểm tra và điều trị đúng cách giúp kiểm soát triệu chứng, hạn chế tổn thương thực quản và phát hiện sớm các biến chứng nếu có. Nếu đang gặp các triệu chứng nghi ngờ trào ngược dạ dày thực quản, người bệnh có thể đến Bệnh viện STO Phương Đông để được bác sĩ chuyên khoa thăm khám, thực hiện các kiểm tra cần thiết và tư vấn hướng điều trị phù hợp với tình trạng cụ thể.

Những câu hỏi thường gặp về biến chứng trào ngược dạ dày có nguy hiểm không