Chỉ còn vài ngày đến kỳ kinh nhưng cơ thể xuất hiện những biểu hiện lạ như căng tức ngực, đau lâm râm bụng dưới, buồn ngủ hay dễ cáu gắt? Đây có thể là dấu hiệu tiền kinh nguyệt, nhưng cũng khiến nhiều chị em băn khoăn liệu mình đã mang thai hay chưa. Đáng chú ý, hai tình trạng này có nhiều triệu chứng tương đồng do những thay đổi nội tiết trong cơ thể. Vậy làm sao phân biệt tiền kinh nguyệt với dấu hiệu mang thai sớm và khi nào cần thử thai để có câu trả lời chính xác?
1. Hội chứng tiền kinh nguyệt là gì?
Hội chứng tiền kinh nguyệt (Premenstrual Syndrome – PMS) là một tập hợp các thay đổi về mặt thể chất, cảm xúc và hành vi liên quan trực tiếp đến chu kỳ kinh nguyệt của phụ nữ. Tình trạng này thường bắt đầu xuất hiện từ 1 đến 2 tuần trước khi kỳ kinh nguyệt khởi phát (sau khi quá trình rụng trứng diễn ra) và sẽ tự động thuyên giảm rồi mất hẳn khi hiện tượng hành kinh bắt đầu. Sự biến động tự nhiên của các hormone sinh dục, đặc biệt là sự gia tăng nồng độ progesterone trong nửa sau của chu kỳ, chính là nguyên nhân cốt lõi gây ra những phản ứng nhạy cảm này trên cơ thể.
Hội chứng tiền kinh nguyệt (PMS) là tập hợp các triệu chứng thể chất và tâm lý xuất hiện trước kỳ kinh khoảng 1 – 2 tuần do sự biến động nồng độ hormone trong cơ thể
2. 6 Dấu hiệu tiền kinh nguyệt dễ bị nhầm lẫn với mang thai
Hội chứng tiền kinh nguyệt và giai đoạn đầu thai kỳ đều chịu tác động của những biến động nội tiết tố, nên cơ thể báo hiệu bằng nhiều cảm giác khá giống nhau. Tuy vậy, nếu để ý đến tính chất, thời gian kéo dài và mức độ của từng triệu chứng, bạn vẫn nhận ra được những điểm khác biệt đặc trưng.
Căng tức và đau nhức vùng ngực
Khi nồng độ hormone thay đổi, lượng máu đến vú tăng lên và mô vú biến đổi theo, nên ở cả hai trường hợp ngực đều có thể căng và đau. Trước kỳ kinh, ngực thường căng tức, hơi dày cộm hoặc đau âm ỉ ở nửa sau chu kỳ, rõ nhất ngay trước ngày hành kinh. Khi kinh bắt đầu, progesterone giảm xuống và cảm giác này dịu đi rất nhanh. Ở thai kỳ sớm, ngực nhạy cảm hơn hẳn, chạm vào là đau, quầng vú sẫm màu, quanh núm vú nổi những hạt nhỏ gọi là hạt Montgomery và các mạch máu nông dưới da hiện rõ hơn. Tình trạng căng đau này không biến mất mà kéo dài suốt những tuần đầu.
Ra máu âm đạo (Máu báo thai đối lập với máu kinh)
Ra máu âm đạo là dấu hiệu có giá trị phân biệt khá cao, nhưng cần hiểu đúng sự khác nhau giữa máu báo thai và máu kinh. Trước kỳ kinh, cơ thể thường chưa ra máu, đến ngày hành kinh lượng máu mới nhiều rõ rệt, màu đỏ tươi hoặc đỏ sẫm và kéo dài liên tục khoảng 3 đến 7 ngày. Máu báo thai thì khác, xuất hiện khoảng 10 đến 14 ngày sau thụ thai (tương đương 5 đến 12 ngày sau rụng trứng), chỉ là vài đốm hồng nhạt hoặc nâu sẫm, ít đến mức không thấm đầy băng vệ sinh và hết sau một hoặc hai ngày.
Ra máu âm đạo báo thai thường chỉ là vài giọt màu hồng nhạt hoặc nâu xuất hiện sớm, dễ bị nhầm lẫn với lượng máu kinh nguyệt nhiều và kéo dài hàng ngày
Mệt mỏi và uể oải kéo dài
Cảm giác thiếu năng lượng đến từ tác động của progesterone lên hệ thần kinh và quá trình chuyển hóa. Trong những ngày sát kỳ, cơ thể mệt thường đi kèm khó ngủ, rồi lấy lại sức khá nhanh khi kinh nguyệt chính thức đến. Khi mang thai, sự mệt mỏi sâu hơn nhiều vì progesterone tăng vọt, đồng thời cơ thể phải sản xuất thêm máu để nuôi phôi thai, nên cảm giác buồn ngủ và uể oải đến dồn dập và kéo dài suốt tam cá nguyệt đầu tiên.
Buồn nôn và sự nhạy cảm với mùi hương
Buồn nôn và nhạy cảm với mùi hương gần như là dấu hiệu dễ phân biệt nhất. Trước kỳ kinh, phụ nữ hiếm khi buồn nôn hay nôn, thỉnh thoảng chỉ thấy khó chịu nhẹ ở đường tiêu hóa. Với thai kỳ, ốm nghén thường rõ dần khi thai được khoảng 4 đến 6 tuần. Mẹ bầu trở nên rất nhạy với mùi, nhất là mùi dầu mỡ hoặc đồ sống, và có thể buồn nôn vào bất kỳ giờ nào trong ngày.
Cảm giác buồn nôn cùng sự nhạy cảm bất thường với mùi hương là dấu hiệu sớm đặc trưng cho thấy cơ thể đang có sự thay đổi nội tiết tố mạnh mẽ
Đau bụng dưới và co thắt (Chuột rút)
Cả hai tình trạng đều có thể gây co thắt vùng chậu, nhưng cường độ và tính chất cơn đau khác nhau. Đau bụng kinh thường bắt đầu trước kỳ kinh khoảng 24 đến 48 giờ, có cảm giác thắt lại, âm ỉ ở bụng dưới và giảm dần rồi hết khi máu kinh ra. Còn ở thai kỳ sớm, cơn co thắt liên quan đến việc phôi làm tổ trong tử cung, thường nhẹ hơn, giống như lâm râm hoặc bị cắn nhẹ ở bụng dưới hay lưng dưới, và có thể xuất hiện ngắt quãng trong nhiều tuần.
Thay đổi tâm trạng và biến động cảm xúc
Nội tiết tố dao động tác động trực tiếp lên các chất dẫn truyền thần kinh điều hòa tâm trạng, nên cả hai giai đoạn đều khiến cảm xúc thất thường. Trước kỳ kinh, người phụ nữ dễ cáu gắt, bực bội hoặc lo âu, và tâm trạng ổn định lại khi chu kỳ mới bắt đầu. Khi mang thai, cảm xúc phức tạp và kéo dài hơn, vừa háo hức, vui mừng mong con, rồi ngay sau đó lại buồn, nhạy cảm và dễ khóc. Nếu bạn trễ kinh hoặc nghi ngờ mình có thai, cách chắc chắn nhất là thử thai rồi đến cơ sở y tế để bác sĩ tư vấn, thay vì chỉ dựa vào triệu chứng.
Sự bùng nổ cảm xúc, vui buồn thất thường hoặc dễ cáu gắt là biểu hiện tâm lý phổ biến do sự gia tăng hoặc sụt giảm đột ngột của estrogen và progesterone
3. Nếu nghi ngờ mang thai nên làm gì?
Tiền kinh nguyệt và mang thai sớm có thể biểu hiện khá giống nhau, đặc biệt ở giai đoạn đầu với các triệu chứng như căng ngực, đau bụng dưới, mệt mỏi và thay đổi tâm trạng. Tuy nhiên, không có dấu hiệu đơn lẻ nào đủ để khẳng định bạn đang chuẩn bị đến kỳ kinh hay đã thụ thai.
Nếu có quan hệ tình dục và xuất hiện tình trạng chậm kinh, bạn nên thử thai từ ngày đầu tiên trễ kinh bằng que thử nước tiểu (nên dùng mẫu nước tiểu đầu tiên vào buổi sáng) hoặc thực hiện xét nghiệm định lượng beta-hCG trong máu để xác định chính xác. Nếu cần kiểm tra thêm về sức khỏe sinh sản, Bệnh viện STO Phương Đông là địa chỉ để bạn được thăm khám và tư vấn phù hợp.
Tiền kinh nguyệt và mang thai sớm có thể biểu hiện khá giống nhau, đặc biệt ở giai đoạn đầu với các triệu chứng như căng ngực, đau bụng dưới, mệt mỏi và thay đổi tâm trạng. Tuy nhiên, không có dấu hiệu đơn lẻ nào đủ để khẳng định bạn đang chuẩn bị đến kỳ kinh hay đã thụ thai. Nếu có quan hệ tình dục và xuất hiện tình trạng chậm kinh, bạn nên thử thai từ ngày đầu tiên trễ kinh hoặc thực hiện xét nghiệm beta-hCG để xác định. Nếu cần kiểm tra thêm về sức khỏe sinh sản, Bệnh viện STO Phương Đông là địa chỉ để bạn được bác sĩ chuyên khoa thăm khám và tư vấn phù hợp.
Những câu hỏi thường gặp về tiền kinh nguyệt
Dấu hiệu tiền kinh nguyệt thường xuất hiện và kéo dài trong bao lâu?
Các triệu chứng tiền kinh nguyệt thường xuất hiện trong khoảng 1 đến 2 tuần trước ngày dự kiến có kinh và sẽ giảm dần rồi biến mất hoàn toàn sau khi kỳ kinh bắt đầu.
Tại sao hội chứng tiền kinh nguyệt lại gây ra cảm giác thèm ăn đồ ngọt hoặc đồ mặn?
Sự biến động của hormone estrogen và progesterone làm ảnh hưởng đến mức đường huyết và serotonin trong não, thúc đẩy cảm giác thèm các thực phẩm giàu carbohydrate, sô-cô-la hoặc đồ ăn mặn.
Có phải tất cả phụ nữ đều trải qua các triệu chứng tiền kinh nguyệt giống nhau không?
Không. Cường độ và loại triệu chứng PMS ở mỗi người là khác nhau, phụ thuộc vào cơ địa, mức độ nhạy cảm nội tiết cũng như lối sống sinh hoạt hàng ngày.
Tập luyện thể thao có giúp thuyên giảm các triệu chứng tiền kinh nguyệt không?
Có. Việc duy trì các bài tập vận động nhẹ nhàng như yoga, đi bộ hay đạp xe giúp giải phóng endorphin, cải thiện giấc ngủ và giảm đáng kể cảm giác mệt mỏi, cáu gắt.
Khi nào các triệu chứng tiền kinh nguyệt cần đến sự can thiệp của bác sĩ?
Bạn nên đến cơ sở y tế kiểm tra nếu các biến động tâm trạng diễn ra quá nghiêm trọng gây u ủ, tuyệt vọng kéo dài trên 2 tuần (dấu hiệu trầm cảm) hoặc cơn đau bụng dữ dội không thuyên giảm bằng các biện pháp thông thường.
